Vücut Arterleri ve Görevleri
Arterler (atardamarlar), kalpten pompalanan oksijen bakımından zengin kanı vücudun tüm dokularına taşıyan kan damarlarıdır. Genellikle kalın, esnek ve kaslı duvarlara sahiptirler, bu da yüksek basınç altındaki kan akışına dayanmalarını sağlar. İşte vücuttaki ana arterler ve görevleri: - Aort: Vücuttaki en büyük arterdir. Kalbin sol ventrikülünden çıkarak tüm vücuda oksijenli kan dağıtır. Göğüs ve karın bölgesinden geçer, daha sonra diğer ana arterlere ayrılır.
- Koroner Arterler: Kalp kasının kendisine oksijen ve besin sağlar. Tıkanmaları kalp krizine yol açabilir.
- Brakkiyosefalik Arter: Aortun ilk dalıdır ve sağ kola ile baş ve boyun bölgesine kan taşır.
- Karotis Arterler (Şahdamarı): Baş ve boyun bölgesine, özellikle beyne oksijenli kan sağlar. İç ve dış karotis arterler olarak ikiye ayrılır.
- Subklavian Arterler: Kollara, göğüs duvarına ve omuriliğe kan taşır. Koltuk altından geçerek brakial artere dönüşür.
- Brakial Arter: Kolun ana arteridir, dirsek bölgesinde radial ve ulnar arterlere ayrılır.
- Torasik Aort: Göğüs bölgesindeki organlara (akciğerler, yemek borusu) ve kaburgalara kan sağlar.
- Abdominal Aort: Karın bölgesindeki organlara (mide, bağırsaklar, böbrekler, karaciğer) kan taşır. Alt uçta iliak arterlere ayrılır.
- Seliak Arter: Mide, karaciğer, dalak ve pankreas gibi üst karın organlarına kan sağlar.
- Mezenterik Arterler: İnce ve kalın bağırsaklara kan taşır. Üst ve alt mezenterik arterler olarak ikiye ayrılır.
- Renal Arterler: Böbreklere kan sağlar ve kanın filtre edilmesinde kritik rol oynar.
- İliak Arterler: Bacaklara ve pelvik bölgeye kan taşır. İç ve dış iliak arterler olarak ayrılır.
- Femoral Arter: Uyluk bölgesinin ana arteridir, bacaklara kan akışını sağlar.
- Popliteal Arter: Diz arkasından geçer ve alt bacağa kan taşır.
- Tibial ve Peroneal Arterler: Alt bacak ve ayaklara kan sağlar.
Arterlerin Genel Görevleri:
- Oksijen ve besin maddelerini vücut dokularına taşımak.
- Atık ürünleri (karbondioksit gibi) dokulardan uzaklaştırmak.
- Kan basıncını düzenlemek ve kan akışını kontrol etmek.
- Vücut ısısını dengelemeye yardımcı olmak.
Arterler, dolaşım sisteminin hayati bir parçasıdır ve sağlıklı bir yaşam için düzenli egzersiz, dengeli beslenme ve sigaradan kaçınma gibi önlemlerle korunmalıdır. |